Ôn tập Sử 11 – Bài 6: Chiến tranh thế giới thứ nhất 1914-1918

Bài 6: CHIẾN TRANH THẾ GIỚI THỨ NHẤT (1914 – 1918)

1. Quan hệ quốc tế cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX. Nguyên nhân dẫn đến chiến tranh.

– Chủ nghĩa tư bản phát triển theo quy luật không đều làm thay đổi sâu sắc so sánh lực lượng giữa các nước đế quốc ở cuối thế kỉ XIX đầu XX.

– Sự phân chia thuộc địa giữa các đế quốc cũng không đều. Đế quốc già (Anh, Pháp) nhiều thuộc địa. Đế quốc trẻ (Đúc, Mĩ) ít thuộc địa.

=> Mâu thuẫn giữa các đế quốc về vấn đề thuộc địa nảy sinh và ngày càng gay gắt.

– Các cuộc chiến tranh giành thuộc địa đã nổ ra ở nhiều nơi.

          + Chiến tranh Trung – Nhật (1894 – 1895).

          + Chiến tranh Mĩ – Tây Ban Nha (1898).

          + Chiến tranh Anh – Bô ơ (1899 – 1902).

          + Chiến tranh Nga – Nhật (1904 – 1905).

– Trong cuộc đua giành giật thuộc địa, Đức là kẻ hiếu chiến nhất. Đức đã cùng áo – Hung, Italia thành lập “phe liên minh”, năm 1882 chuẩn bị chiến tranh chia lại thế giới.

-Để đối phó Anh đã ký với Nga và Pháp những Hiệp ước tay đôi hình thành phe Hiệp ước (đầu thế kỉ XX).

– Cả 2 khối quân sự đối đầu điên cuồng chạy đua vũ trang, chuẩn bị chiến tranh chia lại thế giới => chiến tranh đế quốc không thể tránh khỏi.

– Nguyên cớ trực tiếp của chiến tranh do vụ ám sát thái tử Áo – Hung của một phần tử người Sec-bi tại Bôxnia.

2. Diễn biến của chiến tranh

a. Giai đoạn thứ nhất của chiến tranh (1914 – 1916).

Thời gianChiến sựKết quả
1914– ở phía Tây: ngay đên 3/8 Đức tràn vào Bỉ, đánh sang Pháp.

– Cùng lúc ở phía Đông: Nga tấn công Đông Phổ.

– Đức chiếm được Bỉ, một phần nước Pháp uy hiếp thủ đô Pa-ri.

– Cứu nguy cho Pa-ri

1915– Đức, áo – Hung dồn toàn lực tấn công Nga.– Hai bên ở vào thế cầm cự trên một Mặt trận dài 1200km.
1916– Đức chuyển mục tiêu về phía Tây tấn công pháo đài Véc-đoong.– Đức không hạ được Véc-đoong, 2 bên thiệt hại nặng.

b. Giai đoạn thứ 2 (1917 – 1918).

Thời gianChiến sựKết quả
2/1917– Cách mạng dân chủ tư sản Nga thành công.– Chính phủ tư sản lâm thời ở Nga vẫn tiếp tục chiến tranh.
2/4/1917– Mĩ tuyên chiến với Đức, tham gia vào chiến tranh cùng phe Hiệp ước

– Trong năm 1917 chiến sự diễn ra trên cả 2 Mặt trận Đông và Tây Âu.

– Có lợi cho phe Hiệp ước.

 

– Hai bên ở vào thế cầm cự.

11/1917– Cách mạng tháng 10 Nga thành công– Chính phủ Xô viết thành lập
3/3/1918– Chính phủ Xô viết ký với Đức Hiệp ước Bơ-rét Li-tốp.– Nga rút khỏi Xô viết thành lập.
Đầu 1918– Đức tiếp tục tấn công Pháp– Một lần nữa Pa-ri bị uy hiếp
7/1918– Mĩ đổ bộ  vào châu Âu, chớp thời cơ Anh – Pháp phản công.– Đồng minh của Đức đầu hàng: Bungari 29/9, Thổ Nhĩ Kỳ 30/10, áo – Hung 2/11
9/11/1918– Cách mạng Đức bùng nổ– Nền quân chủ bị lật đổ
1/11/1918– Chính phủ Đức đầu hàng– Chiến tranh kết thúc

3. Kết cục của cuộc Chiến tranh thế giới thứ nhất.

– Chiến tranh thế giới thứ nhất kết thúc với sự thất bại của phe liên minh, gây nên thiệt hại nặng nề về người và của.

          + 10 triệu người chết.

          + 20 triệu người bị thương.

          + Tiêu tốn 85 tỉ đô la.

          + Nền kinh tế Châu Âu bị tàn phá.

– Nước Mĩ giàu lên nhanh chóng và trở thành chủ nợ của thế giới.

– Cách mạng tháng Mười Nga thành công đánh dấu bước chuyển biến lớn trong cục diện thế giới.

* Tính chất:

 – Chiến tranh thế giới thứ nhất là cuộc chiến tranh đế quốc phi nghĩa.

Ý KIẾN CỦA BẠN