Cảm nghĩ về bài thơ Lượm của Tố Hữu

Loading...

CẢM NGHĨ VỀ BÀI THƠ LƯỢM CỦA TỐ HỮU

Viết về những gương thiếu nhi Việt Nam anh hùng, bài thơ “Lượm” của Tố Hữu là một tác phẩm đặc sắc nhất của nền thi ca kháng chiến.

Sau khi miêu tả vẻ đẹp ngoại hình và tâm hồn trong sáng đáng yêu của Lượm, nhà thơ đã viết nên những vần thơ tuyệt đẹp ca ngợi tinh thần chiến đấu hi sinh và phẩm chất anh hùng của chú đội viên liên lạc.

Hình ảnh Lượm bỗng” cao lớn” phi thường:

                                      ” Vụt qua mặt trận

                                      Đạn bay vèo vèo

                                      Thư đề ” Thượng khẩn”

                                      Sợ chi hiểm nghèo”

Giữa mặt trận ” Đạn bay vèo vèo”, chú liên lạc đã xông lên vượt qua “vụt qua” . Hai chữ “vụt qua” thể hiện động tác chiến đấu nhanh nhẹn, quả cảm vô cùng. Không thể do dự và chậm trễ khi đang mang trên mình bức thư ” thượng khẩn“. Vì đó là mệnh lệnh chiến đấu. Câu thơ ” Sợ chi hiểm nghèo?” vang lên như một lời thách thức, như một lời thề chiến đấu coi cái chết  nhẹ như lông hồng.

Người chiến sỹ nhỏ khác nào ” một tiên đồng” đang dạo chơi trên đồng lúa trổ đòng đòng. Từ láy “nhấp nhô” gợi tả một tư thế hồn nhiên, bình tĩnh của chú liên lạc trên đường băng qua mặt trận đầy khói lửa:

                                      ” Đường quê vắng vẻ

                                      Lúa trổ đòng đòng

                                      Ca lô chú bé

                                      Nhấp nhô trên đồng …”

Nhà thơ  như đâng”nín thở” dõi theo. Và Lượm đã ngã xuống. Câu thơ có lửa và có máu, có lời than và nỗi đau. Hai câu cảm thán liên tiếp như tiếng nấc đau đớn cất lên:

Loading...

                                      ” Bỗng loè chớp đỏ

                                      Thôi rồi, Lượm ơi!

                                      Chú đồng chí nhỏ

                                      Một dòng máu tươi!”

 

Lượm đã chiến đấu vì quê hương. Lượm đã hi sinh vì quê hương. Lượm đã tử thương nhưng tay chú còn “nắm chặt” bông lúa. Lượm đã ngã xuống nhưng hồn chú vẫn ” bay” giữa đồng lúa thơm ngạt ngào mùi sữa:

                                      ” Cháu nằm trên lúa

                                      Tay nắm chặt bông

                                      Lúa thơm muì sữa

                                      Hồn bay giữa đồng”.

Đây là những câu thơ hay nhất nói về sự hi sinh của người chiến sỹ trên chiến trường. Tố Hữu đã sáng tạo nên một không gian nghệ thuật có hương lúa quyện hồn liệt sĩ vừa thân thuộc bình dị, vừa bát ngát thiêng liêng. Chú đội viên liên lạc đã ngã xuống trong tư thế người anh hùng tuổi thiếu niên!

Phần cuối bài thơ, Tố Hữu nhắc lại 8 câu thơ ở đoạn đầu ” Chú bé loắt choắtNhảy trên đường vàng“. Cấu trúc ấy được thi pháp gọi là ” đầu cuối tương ứng“, hoặc kết cấu vòng tròn. Trong bài thơ này, nó có một giá trị thẩm mỹ đặc sắc. Chú đôị viên liên lạc đã anh dũng hi sinh ngoài mặt trận, nhưng tinh thần yêu nước, chí khí dũng cảm và tên tuổi người anh hùng tuổi thiếu niên vẫn bất tử, sống mãi trong lòng nhân dân ta. ” Có cái chết hoá thành bất tử“, đó là sự hi sinh oanh liệt của Lượm , tấm gương anh hùng của Lượm sống mãi ngàn thu.

          ( Tạ Đức Hiền – “105 bài Ngữ văn THCS dùng cho học sinh 6,7,8,9”  NXB Hà Nội, năm 2004)

Loading...