Phân tích truyện ngắn Chiếc lược ngà

Loading...

     Chiếc lược ngà là truyện ngắn  xuất sắc của nhà văn Nguyễn Quang Sáng  viết về tình cha con và nỗi đau trong chiến tranh   do quân giặc gieo rắc thời chống Mĩ . Ông sáu là một nhân vật thể hiện sâu sắc chủ đề ấy .

       Ông Sáu  một nông dân Nam bộ giầu lòng yêu nước đã tham gia hai cuộc kháng chiến ( đánh Pháp và đánh Mĩ   )  . Ra đi đánh giặc từ năm 1946 mãi đến năm 1954  , hòa bình lập lại , ông mới được về thăm quê vài ngày . Ngày ra đi bộ đội , đứa con gái bé bỏng thân yêu của ông mới lên một tuổi , ngày về thì con đã 8,9 tuổi . Cái khao khát của một người lính sau những năm dài vào sinh ra tử được trở lại quê hương , được gặp lại vợ con , được nghe con cất tiếng gọi ba một tiếng cũng không trọn vẹn ! Đó là bi kịch thời chiến tranh  .  Khi gặp con với tiếng gọi thân tình nhưng đứa con đón nhận bằng sự ngơ ngác , lạ lùng … rồi vụt chạy và kêu thét lên . Có thể nói cách tả của tác giả thật cụ thể và hợp lí  . Lí do cũng thật dễ hiểu : con bé quá ngạc nhiên , bất ngờ  tiếp theo là sự sợ hãi . chính chi tiết này gây cho người đọc xúc động , cảm thương cho anh Sáu, xen lẫn sự tò mò của người đọc . Trong hai ngày đêm tiếp theo , mặc cho những lời nói , cử chỉ âu yếm , làm thân của anh , bé Thu vẫn một mực thờ ơ  lạnh lùng đến mức bướng bỉnh  ngang ngạnh . Thu không một lần gọi tiếng ba ; khi bị dọa đánh , khi bị buộc phải gọi thì chỉ nói trống không  ,tỏ vẻ không có gì là lễ phép . Đó là phản ứng tâm lí hoàn toàn tự nhiên của một đứa trẻ có cá tính mạnh mẽ . Trong sự cứng đầu cứng cổ ta thấy còn ẩn chứa cả sự kiêu hãnh trẻ thơ về một tình yêu dành cho người cha trong tấm hình chụp chung với mẹ  của em .Rõ ràng đó là một sự ương ngạnh không đáng trách . Trong hoàn cảnh xa cách và trắc trở lâu dài của chiến tranh , bé Thu còn quá nhỏ làm sao có thể thấu hiểu được những cảnh éo le của đời sống . Mãi cho đến  lúc chia tay vợ con lần thứ hai để bước vào một cuộc chiến đấu mới , ông mới được một khoảnh khắc hạnh phúc khi đứa con gái ngây thơ nhận ra ba mình và kêu thốt lên : Ba … ba ! . Ông ôm con  rút khăn lau nước mắt rồi hôn lên mái tóc con  . Tác giả đặc tả tiếng kêu như xé sự im lặng và xé cả gan ruột mọi người , nghe thật xót xa . Đó là tiếng ba nó cố đè nén trong bao nhiêu năm nay , tiếng ba như vỡ tung tự đáy lòng nó …  Đoạn  văn thật cảm động , cách tả thật ấn tượngvà cách giải thích lí do cũng thật  khéo Thu không nhận ba chỉ vì vết thẹo của chiến tranh . Giây phút chia tay thật cảm động,  ông  Sáũ ra đi với nỗi nhớ thương vợ con không thể nào tả xiết .   Ông  ra đi mang theo hình ảnh vợ con , với lời hứa mang về cho đứa con gái chiếc lược cùng với nỗi ân hận day dứt  sao mình lại đánh con  cứ giày vò ông  mãi . Nỗi đau , nỗi nhớ thương và mất mát … do quân giặc mang đến cho ông Sáu , cho bao người lính , cho bao bà mẹ , em thơ trên khắp mọi miền đất nước ta có bao giờ nguôi ! Sự hi sinh của thế hệ đi trước để làm nên độc lập , thống nhất , đân chủ , hòa bình là vô giá .

Loading...

    Sau năm 1954 , ông Sáu không tập kết ra  Bắc , ông nhận nhiệm vụ mới ở lại miền Nam  Nằm vùng  hoạt động bí mật . trong những ngày ở rừng , ở cứ bị giặc ruồng bố triền miên . thiếu gạo phải ăn bắp . Gian khổ và nguy hiểm . cái chết bủa vây cuộc chiến đấu thầm lặng . Ông Sáu vẫn không nguôi  nhớ vợ con . Ông đã biến vỏ đạn 20 li của giặc Mĩ thành chiếc cưa nhỏ , đã tỉ mỉ , kiên nhẫn và khéo léo như một người thợ bạc chế tác khúc ngà voi thành một chiếc lược ngà xinh xắn có khắc dòng chữ :   Yêu nhớ tặng Thu con của ba  .. Chiếc lược ngà với dòng chữ ấy mang theo bao tình cảm sâu nặng của người cha đối với đứa con bé bỏng . Tình thương con của ông Sáu thật vô cùng tha thiết . điều đó cho thấy , ông sáu cũng như hàng vạn chiến sĩ , đồng bào ta hi sinh chiến đấu vì đất nước và đân tộc , vì hạnh phúc gia đình , vì tình vợ chồng , tình cha con .

Chiếc lược ngà như một vật kí thác thiêng liêng của người lính về tình phụ –tử sâu nặng mà bom đạn quân thù không thể nào tàn phá được . Chính vì thế , khi bị trúng đạn máy bay Mĩ bắn vào ngực , lúc hấp hối  ông đưa tay vào túi , móc cây lược  đưa cho bạn , nhìn bạn hồi lâu rồi tắt thở … Ông sáu đã hi sinh trong những ngày đen tối và gian khổ . Ngôi mộ ông là  ngôi mộ bằng ở giữa rừng sâu ! Nhưng chỉ có tình cha con là không thể chết được !

      Hình ảnh ông Sáu , hình ảnh người cha trong truyện chiếc lược ngà sâu nặng về tình cha – con . Chiếc lược ngà với dòng chữ mãi mãi là kỉ vật , là nhân chứng về nỗi đau , về bi kịch đầy máu và nước mắt đã để lại nhiều ám ảnh bi thương trong lòng ta . Ông Sáu là người lính của một thế hệ anh hùng đi trước mở đường đã nếm trải nhiều thử thách , gian khổ và hi sinh . Ông là người anh hùng liệt sĩ vô danh .

      Truyện chiếc lược ngà và hình ảnh ông Sáu đã khơi gợi trong lòng ta bao ý nghĩa về sự hi sinh và hạnh phúc ở đời do các thế hệ cha anh đổ xương máu làm nên . Và bài học uống nước nhớ nguồn càng thêm thấm thía .

Loading...