Bồi dưỡng học sinh giỏi văn 7 – Phần II.1

Loading...

BỒI DƯỠNG HỌC SINH GIỎI VĂN 7

PHẦN II. NỘI DUNG ÔN TẬP NGỮ VĂN LỚP 7

       Chuyên đề: Giới thiệu cách tiếp cận và cảm thụ một số thể loại tác phẩm văn học trữ tình.

Tác phẩm văn học nào cũng biểu hiện tư tưởng , tình cảm nhưng tác phẩm trữ tình lại thể hiện tình cảm theo cách riêng .

Từ những câu ca dao xưa tới những bài thơ đương đại, dấu hiệu chung của tác phẩm trữ tình là sự biểu hiện trực tiếp của thế giới chủ quan của con người . Đó là cảm xúc, tâm trạng, suy nghĩ của chính tác giả . Và biểu hiện trực tiếp những cảm xúc, suy tưởng của con người là cách phản ánh thế giới của tác phẩm trữ tình.

Muốn hiểu được một tác phẩm trữ tình thì chúng ta cần hiểu hai lớp nội dung :

    – Nội dung hiện thực đời sống .

    – Nội dung của những ý nghĩ, cảm xúc, suy tư ẩn sau hiện thực đời sống

      Cụ thể hơn đó chính là hiểu: cảnh và tình, sự và tình trong mỗi tác phẩm .

1. Với ca dao :

   – Phải xác định được ca dao chính là những lời nói tâm tình, là những bài ca bắt nguồn từ tình cảm trong mối quan hệ của những người trong cuộc sống hàng ngày : tình cảm với cha mẹ , tình yêu nam nữ , tình cảm vợ chồng , tình cảm bạn bè … hiểu được điều đó sẽ giúp người đọc và học sinh ý thức sâu sắc hơn về tình cảm thông thường hàng ngày .

  – Phải hiểu tác phẩm ca dao trữ tình thường tập trung vào những điều sâu kín tinh vi và tế nhị của con người nên không phải lúc nào ca dao cũng giãi bầy trưcj tiếp mà phải tìm đường đến sự xa sôi , nói vòng , hàm ẩn đa nghĩa . Chính điều ấy đòi hỏi người cảm thụ phải nắm được những biện pháp nghệ thuật mà ca dao trữ tình thường sử dụng như : ẩn dụ so sánh ví von :

   Ví dụ : 

Loading...

                         Bây giờ mận mới hỏi đào

                       Vườn hồng đã có ai vào hay chưa?

  – Phải hiểu rõ hai lớp nội dung hiện thực – cảm xúc suy tư . “.”

    Ví dụ trong bài ca dao

                              Trong đầm gì đẹp bằng sen

                          Lá xanh bông trắng lại chen nhị vàng

                              Nhị vàng bông trắng lá xanh

                          Gần bùn mà chẳng hôi tanh mùi bùn .

      Bức tranh đời sống trong bài ca dao được tái hiện lên rất cụ thể, sinh động :

      Một vẻ đẹp “ Không gì đẹp bằng ” của hoa sen trong đầm . Đó là vẻ đẹp rực rỡ, đầy màu sắc và hương thơm , một vẻ đẹp vươn lên giữa bùn lầy mà vẫn vô cùng thanh khiết trắng trong .

       Vẻ đẹp của loài hoa này đã được tác giả khảng định bằng phương thức so sánh tuyệt đối :

Trong đầm gì đẹp bằng sen

       Tiếp đến là mô tả cụ thể từng bộ phận của cây sen để chứng minh vẻ đẹp của nó

Lá xanh bông trắng lại chen nhị vàng  .

       Cây sen , hoa sen hiện lên với dáng vẻ m, màu sắc, hương thơm . Sự đối sánh bất ngờ trong mói liên quan với hoàn cảnh càng khảng định phẩm chất của loài sen, một phẩm chất tốt đẹp bên trong tương ứng với vẻ bên ngoài .

Gần bùn mà chẳng hôi tanh mùi bùn .

        Không chỉ dừng lại ở đó, bài ca giao còn là lời ngợi ca, khảng định, tự hào về phẩm chất không chỉ của loài hoa đẹp đẽ , giản dị , gần gũi với người lao động mà còn của những con người có phẩm chất thanh cao trong sạch , những con người không bao giờ bị tha hoá bởi hoàn cảnh .

Loading...